2e deel van serie Een tableau bestaande uit meer dan 100 schilderijen olieverf op doek 40 x 40 cm. Vanaf het jaartal 1914 tot nu (2015) voor ieder jaar een gedenkteken; een portret van een kind

uit 2014 tot 2015 (klik op de afbeelding om het werk groter te bekijken)
stuur een bericht naar de kunstenaar

1940 Londen, Engeland

1940 Londen, Engeland

2014

Een meisje in het ziekenhuis na het bombardement van de Duitsers op Londen. Dit beeld is bijna identiek aan dat van een jongen die gewond is geraakt bij een bombardement door zeppelins in 1916.

1941 Kindsoldaat, Duitsland

1941 Kindsoldaat, Duitsland

2014

Voor deze kindsoldaat is de oorlog nog een spel. Hij mag meedoen met de grote mensenwereld maar het is nog 'voor spek en bonen'. Hij mag zich een held wanen. Het lijkt op het spel "legertje schiet" van de kinderen in onze straat die achter elkaar aanrennen en zich verstoppen achter auto's en dan roepen: ' je bent dood, ik heb je geraakt". " Nee hoor", zegt de ander dan en rent snel weg.

1942 Amsterdam

1942 Amsterdam

2015

De boekenkast; toegang tot " Het Achterhuis" aan de Prinsengracht. Ik had eerst een portret van Anne Frank gemaakt. Dat beviel me niet. Ik kon er maar niet achter komen waarom het voor mijn gevoel niet klopte. Totdat ik er achter kwam dat het beeld van haar te algemeen is geworden. Doordat het portret van haar inmiddels zelfs als reclame op bussen staat om toeschouwers naar de musical te trekken heeft het aan zeggingskracht ingeboet. Het moet concurreren met reclames in abri's. Daarom heb ik gekozen voor dit verstilde geabstraheerde beeld.

1943 Portret van ouders als jong kind

1943 Portret van ouders als jong kind

2015

Mijn ouders waren kind in de oorlog. Mijn vader was 10 toen de oorlog begon. Zijn vader overleed twee jaar later aan TBC. Hij is niet veel naar school geweest. Het leven in de agrarische samenleving leed minder onder de oorlog dan in de grote steden. Vooral 's nachts vlogen de vliegtuigen over op weg van Engeland naar Duitsland om daar hun bommen los te laten. Hij vertelde het vooral als een spannend jongensboek. De laatste oorlogsjaren werd de oorlog ook voor mijn ouders steeds meer voelbaar. Tijdens de hongerwinter werden in hun gezinnen kinderen uit Amsterdam opgevangen. Rond de bevrijding werd er hevig gevochten in hun dorp Scharsterbrug.

1944-I Krijgsgevange

1944-I Krijgsgevange

2014

Deze 15-jarige kindsoldaat is krijgsgevangene gemaakt door de geallieerde soldaten. Zijn gezicht is vertrokken van angst en pijn. Voor hem is de oorlog geen spel, zoals bij de Duitse kindsoldaat van 1941. 

1944-II Ter dood veroordeelde

1944-II Ter dood veroordeelde

2015

George Stinney is 14 jaar en de jongste persoon ooit in de Verenigde Staten die de doodstraf heeft gekregen. Hij is beschuldigd van de dood van twee meisjes. Het verhoor vond plaats zonder advocaat en zonder zijn ouders. Onder grote druk heeft de jongen de moorden bekend. De moorden vonden plaats in maart 1944. Op 16 juni van datzelfde jaar werd hij gedood op de elektrische stoel. Na 70 jaar wordt opnieuw naar de zaak gekeken. Op 17 december 2014 wordt de eerder gedane doodveroordeling ongeldig verklaard.

1945 Hiroshima, Japan

1945 Hiroshima, Japan

2014

Op 6 augustus 1945 werd de Japanse havenstad Hiroshima en op 9 augustus de stad Nagasaki gebombardeerd met atoombommen De bom werd, wrang genoeg, "little boy". Welke zieke geest zou deze naam verzonnen hebben, vraag ik me af. Door de aanvallen kwamen meer dan 250.000 mensen om het leven. Als gevolg van de stralingsziekte en kanker stierven daarna nog honderdduizenden mensen.

1946 Kinderen van NSB'ers

1946 Kinderen van NSB'ers

2015

Na de oorlog werden veel NSB' ers opgepakt en in geïmproviseerde kampen geplaatst. Kinderen werden ondergebracht bij familie. Als er geen familie was dan werden de kinderen toevertrouwd aan het Bureau Bijzondere Jeugdzorg, dat speciaal was opgericht voor kinderen van "foute Nederlanders". Ze werden in kinderkampen of tehuizen geplaatst. Veel van deze kinderen hebben tot op de dag van vandaag nog veel last van het verleden van hun ouders, die voor een belangrijk deel hun identiteit heeft bepaald.

1947 Voormalig Nederlands Indië

1947 Voormalig Nederlands Indië

2014

In de chaos en het geweld dat na de Japanse bezetting van voormalig Nederlands Indië was ontstaan ontbrak het aan de primaire levensbehoeften. In 1947 volgde een militaire actie door Nederlandse troepen. Op het eiland Oost Java heerste een ontstellende hongersnood toen de troepen daar kwamen. Uiteindelijk werd Indonesië zelfstandig. Veel jonge Nederlandse en Indische soldaten kwamen gedesillusioneerd en getraumatiseerd terug.    

1948 Thuis

1948 Thuis

2014

Dit meisje is opgegroeid in een van de concentratiekampen. Toen haar gevraagd werd om een tekening over een "thuis" te maken maakte ze een krastekening. Het deed mij denken aan een uitspraak van Karel Appel: 'Ik schilder als een barbaar in deze barbaarse tijden'.  

1949 Kind met pokken

1949 Kind met pokken

2015

In 1949 wordt UNICEF opgericht. Een van de doelstellingen is om ieder kind op aarde een goede start te geven door middel van voedsel-, gezondheids-- en onderwijsprogramma's. De vaccinatieprogramma's voor pokken en polio zijn succesvol. Pokken is wereldwijd uitgeroeid.

1950 Nablus

1950 Nablus

2014

Een slapend kind in lompen in een vluchtelingenkamp nabij Nablus, een stad op de Westelijke Jordaanoever. Symbool voor alle kinderen die in een vluchtelingenkamp verblijven.             

1951 Ziekenhuisopname

1951 Ziekenhuisopname

2015

De opvattingen over ziekenhuisopnames in de jaren vijftig verschillen enorm met de huidige inzichten. De eenzaamheid van de kinderen moet enorm zijn geweest. Ouders mochten vaak niet meer dan een uurtje in het weekend op bezoek komen. De rest van de week moesten de kinderen het doen met de al dan niet liefdevolle verzorging van de zusters en nonnen.  

1952 De kus

1952 De kus

2015

In de eerste versie van de DSM, het diagnostische classificatiesysteem van psychiatrische stoornissen in 1952 was homoseksualiteit opgenomen als psychiatrische stoornis. Pas in 1974 verdween homoseksualiteit als stoornis uit de psychiatrische leerboeken. Dit betekent echter niet dat homoseksualiteit geen issue meer is. Daarom deze zoenende jongens op het voetbalveld.

1953 Dood de Indiaan in het Kind

1953 Dood de Indiaan in het Kind

2014

Onder het motto 'Kill the Indian in the child' was in Canada een kostscholennetwerk voor inheemse kinderen opgezet. Ruim 160.000 indianenkinderen werden weggehaald bij hun families en naar deze scholen gebracht. Er zijn veel verhalen over gebruik van fysiek geweld en seksueel misbruik van deze kinderen. 

1954 Gestolen kinderen, Australië

1954 Gestolen kinderen, Australië

2014

Tussen 1910 en 1970 werden veel Aboriginalkinderen bij hun ouders weggehaald. Vaak ging het om kinderen met een blanke vader en Aboriginal moeder. Ze kwamen terecht bij gezinnen die hen een "witte opvoeding" gaven. Daardoor zouden ze zich beter aan kunnen passen. Deze kinderen groeiden op zonder iets van hun ouders te weten. De bron van dit schilderij is een foto die gebruikt is om de kinderen uit te kiezen. Er is een kruisje bij het meisje met de bal gezet. De tekst luidt: "I like the little girl in centre of group, but if taken bij anyone else, any of the others would do as long as they are strong."  

1955 Orde, rust, reinheid en regelmaat en..tucht

1955 Orde, rust, reinheid en regelmaat en..tucht

2015

Orde, rust, reinheid en regelmaat en... tucht. Een corrigerende tik, billenkoek of pak slaag was in deze periode een algemeen geaccepteerde strafmaatregel. Tucht en discipline waren heilige begrippen. Aandacht voor emotionele zaken en het eigene van het kind werd vaak als zwak gezien en slecht voor de geestelijke ontwikkeling van het kind.

1956 Verdingkind

1956 Verdingkind

2015

Tot ver in de 20ste eeuw is er kinderarbeid geweest. In Zwitserland heetten ze "Verdingkinder". Zwitserland was nog een arm land. Veel kinderen werden bij boeren geplaatst als alternatief voor weeshuizen of jeugdinstellingen. De kinderen moesten volledig meewerken in het boerenbedrijf. Ook over hen zijn veel verhalen van misbruik, mishandeling en verwaarlozing.

1957 Kind en alcohol

1957 Kind en alcohol

2015

Het is inmiddels verboden dat kinderen alcohol drinken. Tot voor kort was het nog heel gewoon dat een kind een slokje bier kreeg op een feestje. Deze kleuter die samen met opa een pintje pakt in de kroeg is nu onvoorstelbaar. De effecten van alcohol op het zich ontwikkelende brein zijn relatief laat ontdekt. Het toenemend aantal comadrinkers onder jongeren van nu is zorgwekkend.

1958 Internaten

1958 Internaten

2015

In de jaren 50 en 60 werden veel kinderen in instellingen van de Rooms Katholieke kerk geplaatst. Ouders hadden er het grootste vertrouwen in dat opvoeding door de geestelijken beter zou zijn dan dan in het eigen gezin. Vaak werd dat kind als uitverkoren gezien. Verhalen over seksueel misbruik, weinig contact met de ouders en de ontkenning van de verschrikkingen die plaatsvonden zijn inmiddels bekend geworden.

1959 Ku Klux Klan

1959 Ku Klux Klan

2015

De symbolen van de Ku Klux Klan zijn de witte gewaden en de kap over het hoofd. Met de kap verbergt de blanke de eigen identiteit. De boodschap is intimiderend en agressief. Kinderen dragen dezelfde kleding en doen hier automatisch aan mee.

1960 Rassenhaat

1960 Rassenhaat

2015

In 1960 werden de scholen van New Orleans verplicht zwarte kinderen toe te laten. De zes-jarige Ruby Bridges ging als eerste donkere leerling. Dit leidde tot felle protesten in de blanke gemeenschap. Ruby werd onder begeleiding van US-marshalls naar school begeleid. Blanke ouders haalden hun kinderen van school af en docenten, op een na, weigerden Ruby les te geven. In een gesprek met de kinderpsychiater vertelde Ruby dat ze naar school liep onder escorte en dan aan het bidden was: "Dear God forgive them because they don’t know what they are doing".  Ruby heeft in 1999 de Ruby Bridges Foundation opgericht waarmee ze aandacht vraagt voor verdraagzaamheid en respect voor iedereen.

1961 Berlijnse muur

1961 Berlijnse muur

2015

Berlijn, 1961 De bouw van de Berlijnse muur scheidde niet alleen twee machtsblokken van elkaar maar ook complete gezinnen en families. Een soldaat helpt dit jongetje langs het prikkeldraad om veilig bij zijn familie te kunnen komen.

1962 Hongarije-Nederland

1962 Hongarije-Nederland

2014

Een 8-jarig meisje wordt na zes jaar herenigd met haar ouders. Haar ouders zijn in 1956 tijdens de opstand gevlucht uit Hongarije. Ze is achtergebleven in Hongarije toen ze twee was en opgevoed door familie, Al die jaren heeft ze geen herinnering aan haar ouders gehad. Ik probeer me voor te stellen hoe het voor dit meisje geweest moet zijn. De moeder omhelst haar kind hartstochtelijk. Voor haar is de opluchting enorm dat ze eindelijk haar dochter weer bij zich heeft. Bij het meisje zie ik een tegenovergestelde beweging. Ze ervaart haar moeder als een vreemde vrouw. Met haar verstand weet ze dat het goed is om herenigd te zijn met haar ouders. Haar lichaamstaal vertelt de rest van het verhaal.

1963 John John

1963 John John

2015

Op zijn 3e verjaardag salueert John F Kennedy junior op de begrafenis van zijn vader die vermoord werd. Hij overleed zelf op 39-jarige leeftijd samen met zijn vrouw bij een vliegtuigongeval.

1964 Zelfportret als jong kind

1964 Zelfportret als jong kind

2015

Kansen die je krijgt in het leven worden sterk bepaald waar, bij wie en in welke tijd je wieg heeft gestaan. Deze serie doet mij extra beseffen dat mijn wieg op een veilige en geborgen plek heeft gestaan. Deze bescherming heb ik willen uitdrukken in dit zelfportret.

1965 Adoptie

1965 Adoptie

2015

Tussen de jaren vijftig en eind jaren zeventig hebben circa 25.000 ongehuwde moeders in Nederland hun kind direct na de bevalling afgestaan. Het kind houden en als alleenstaande moeder opvoeden was ondenkbaar. De schande en de sociale uitstoting was te groot. Veel vrouwen kregen later spijt en ervaren het afstaan van het kind als kinderroof dat onder druk plaatsvond.